Βίγλα = σκοπιά, παρατηρητήριο
Βιγλάτορας = σκοπός, φρουρός, ειδικά αυτός που βρίσκεται σε παρατηρητήριο σε ψηλή θέση.
Οι Βιγλάτορες του χθες ήταν πολεμιστές ηλικίας 17-50 ετών, άριστα εκπαιδευμένοι στην χρήση των όπλων, από ευκατάστατες οικογένειες. Τους επέλεγαν οι πρωτόγεροι των χωριών και το καθήκον τους ήταν να κατοπτεύουν τον ορίζοντα νύχτα και μέρα επισημαίνοντας τυχόν κίνδυνο. Ειδοποιούσαν με ειδικά σήματα από την μια βίγλα στην άλλη, τόσο την κεντρική διοίκηση του στρατού όσο και τους κατοίκους των χωριών. Αργότερα υιοθέτησαν το επίθετο Βίγλης ή Βιγλάκης.
Οι Βιγλάτορες του σήμερα είμαστε παραδοσιακός μουσικοχορευτικός σύλλογος, που ιδρύθηκε το Μάϊο 2009, με πρόεδρο και χοροδιδάσκαλο τον Βιγλάκη Ιωσήφ και πάνω από 200 ενεργά εγγεγραμμένα μέλη, που «βιγλίζουν» με τη σειρά τους την παράδοση.
Σκοπός του συλλόγου είναι η μεταλαμπάδευση της χορευτικής παράδοσης ατόφιας, με την ιστορικά μεθοδευμένη διδασκαλία των 26 κρητικών χορών αλλά και χορών από την υπόλοιπη Ελλάδα. Πιστοί στις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα του τόπου, προάγουμε και προασπίζουμε με πειθαρχία αξίες που ιστορικά έχουν καταγραφεί στην βαθύτερη έννοια του «Κρητικού».
Vigla = standpoint, observatory
Viglatoras = aim, guard, especially one who is in a watchtower on a high position.
«Viglatores» of the past were warriors, 17 up to 50 years of age, well trained in the use of weapons, coming from wealthier families. They were chosen by the elders of their villages and their duty was to scout the horizon night and day, pointing out any incoming risk. Using specific signals passed from one “vigla” to the next, they informed, in case of danger, both the central command of the army and the villagers. Over the years they adopted the surname «Viglis» or «Viglakis».
«Viglatores» of today is a Traditional Dance Association, founded in May 2009, having more than 200 active registered members. Chairman and dance teacher is Viglakis Iosif.
Basic purpose of the association is the conveying of dance tradition in its pure form, teaching 26 Cretan dances with historical approach and also dances from the rest of Greece. Faithful to local traditions and customs, we promote and defend with discipline values that have historically been recorded in the deeper meaning of our culture.
Βιγλάτορες τση Λευτεριάς ασημαρματωμένοι.
Σε μιαν κορφή απροσκύνητη, σ'ένα δέντρο 'πο κάτω,
κάθουνται και τα πέλαγα και τσ' ουρανούς φρουκούνται.
Και λαχταρούν κελαηδισμό ν'ακούσουν των αρμάτων.
Να κατεβούνε στα ριζά και με φωτιά και βόλι,
τσ'ωριόπλουμης τση Λευτεριάς το κάστρο να βλεπίσουν.